GEHANDICAPTENZORG

RECHT ALLEEN IS NIET GENOEG

tekst Karen de Jager
beeld Herbert Wigge
rman
e
n Marcel J. de Jong

'Je hebt nu het recht om op je vrije dag niet opgeroepen te worden'

Een primeur voor de collega’s in de gehandicaptenzorg. In de nieuwe cao is vastgelegd dat je op je vrije dag onbereikbaar mag zijn. Maar papier is geduldig. Hoe zorgen we ervoor dat dat recht in de praktijk gewaarborgd wordt?

Ineke Veekens is een oude rot in het vak. Toen ze bijna eenenveertig jaar geleden begon in de gehandicaptenzorg, waren er geen mobiele telefoons. Verzoeken voor invaldiensten of het veranderen van een dienst, werden op de werkvloer besproken. Die tijd is al lang voorbij. Gemiddeld krijgen we per dag 3.000 boodschappen op ons afgevuurd via de moderne communicatietechnieken. De WhatsApp-groep op het werk is daar maar één van. En dan heb je ook nog een werk-mailadres. Die werkgerelateerde boodschappen komen 24/7 binnen. Dus ook buiten werktijd. Volgens de nieuwe cao mag dat nu niet meer.

Er is altijd een spanning tussen werk en privé. En natuurlijk de druk van werkgevers om mensen op te roepen voor diensten die niet ingevuld kunnen worden door ziekte of andere uitval van collega’s, weet Torsten Willems, persoonlijk begeleider in een tbs-kliniek voor zwakbegaafden. ‘Collega’s willen de cliënten niet laten vallen en offeren hun privétijd, die ze nodig hebben voor gezin en rust, onder druk op. Je hebt nu het recht om op je vrije dag niet opgeroepen te worden. Dat dit is vastgelegd, is toch een steuntje in de rug. Je hebt het recht om die dag niet je mail en telefoon in de gaten te houden. Om zonder schuldgevoel je bijvoorbeeld aan je kinderen te wijden.’ Hij voegt overigens toe dat hij weinig recht tot klagen heeft. Zijn organisatie heeft het goed geregeld. Een paar jaar geleden was de situatie nijpender.

Gemiddeld krijgen we per dag 3.000 boodschappen op ons afgevuurd via moderne communicatietechniek

Ineke Veekens was onlangs op vakantie in Portugal. ‘Mijn werkgever belde. Volgens de nieuwe cao zou ik dan niet meer hoeven opnemen, maar dat deed ik wel. Je weet niet wat er aan de hand is. Ik kan over het algemeen goed nee zeggen. Maar lang niet iedereen is daar even goed in. Als begeleider op de groep heb ik – net als het andere ‘voetvolk’ - geen werktelefoon. Wij kunnen het werk niet uitzetten. Wij gebruiken onze privételefoon en die staat altijd aan. Zelfs als je dat zou willen, kun je die berichten nauwelijks negeren.’


Afspraken

Met het recht op onbereikbaar zijn alleen kom je er nog niet, denkt Ineke Veekens. Er moeten afspraken worden gemaakt op de werkvloer. Met de leidinggevenden, met de directie. En we moeten de hand in eigen boezem steken. Die mobiele telefoon heeft een plaats in ons dagelijks leven veroverd waar we misschien ook wat kritischer naar moeten kijken. Is het nodig om in een groepsapp op het werk berichtjes te plaatsen over het eerste hapje van de baby van een collega? Kijk even of een collega werkt of vrij heeft voor je een bericht stuurt. De moderne communicatie heeft voor- en nadelen. We moeten inzetten op de voordelen met behoud van respect voor privétijd. Eenenveertig jaar geleden lukte het ook om vervanging te regelen.’

Deel deze pagina