INTERVIEW

Anjana Koendan en Celina Fortes

‘AANBESTEDING MAAKT VEEL KAPOT’

Tekst Karen de Jager beeld Sanne van der Most

ANJANA KOENDAN-PANDAIJ: ‘DE ERVARING DIE WE SAMEN HEBBEN OPGEBOUWD, GAAT VERLOREN'

De bewoners van Rotterdam Charlois moeten het per 1 juni na ruim tien jaar zonder de bekende gezichten van welzijnsorganisatie DOCK stellen. Een andere partij won de aanbesteding. Een verhaal over hoe je rechten kunt verliezen, hoe je vecht voor een zachte landing voor kwetsbare bewoners en hoe je de scherven bij elkaar raapt.

Het is alweer drie maanden geleden, dat de werknemers hun biezen moesten pakken. Maar het voelt nog steeds onwerkelijk. Anjana Koendan-Pandaij (links op de foto) was participatiemakelaar bij DOCK met als taak de bewoners met elkaar verbinden, ondersteunen met het organiseren van activiteiten, hulp bieden bij het maken van een mantelzorgovereenkomst, het regelen van Nederlandse les, en het organiseren van zoiets als vrouwendag. Daarnaast was ze de afgelopen twee jaar betrokken bij het aanbestedingsproces. ‘Tien jaar lang doen we dit werk. De gemeente overlaadde ons met complimenten. We werkten innovatief, met zelforganiserende teams die ook gezamenlijk optrokken daar waar synergie te behalen viel. Dan hoor je in februari dat je het niet geworden bent en per 24 mei de panden leeg moet opleveren zodat de nieuwe partij tijd heeft om zich te installeren. Geen idee wat de argumentatie is. En ondertussen moet je je gewone werk doen en de bewoners voorbereiden op de nieuwe partij. Aan jezelf kom je dan niet toe.’

Arbeidsvoorwaarden

In eerste instantie leek het erop dat de meeste collega’s mee zouden gaan naar de nieuwe partij met behoud van rechten en plichten, zoals is bepaald in de wet overname van onderneming. En dat ze in Charlois zouden kunnen blijven werken. Maar dat liep anders. Celina Fortes ( rechts op de foto) was aanvoerder Team Jeugd bij DOCK en de linking pin tussen het team, de gemeente en netwerkpartijen. ‘Werknemers moesten solliciteren bij de nieuwe partij en, als ze door de selectie kwamen, kregen collega’s met een twintigjarig arbeidsverleden een jáárcontract aangeboden! Dit zijn ook medewerkers die tegen de zestig lopen. Die misschien niet meer zo snel zijn, maar wel een bak aan ervaring meebrengen.’

Celina Fortes windt zich erover op. ‘Nieuwe partijen zoeken steeds de mazen in de wet op en beargumenteren dat overname van onderneming in hun geval niet op gaat. Maar dat zijn smoesjes. De thema’s van welzijn, zoals ouderen faciliteren langer thuis te wonen, armoedebestrijding, versterken van sociale weerbaarheid, ze zijn overal hetzelfde. Een nieuwe partij kan misschien kiezen voor een andere vorm van uitvoering, maar dat ontslaat hen niet van verplichtingen tegenover ons als werknemers.’ De nieuwe partij is een voormalig schoonmaakbedrijf dat zich ook op sociaal werk is gaan richten. Uiteindelijk zijn van de 27 collega’s van DOCK in Charlois zeven overgegaan naar de nieuwe partij. Daaronder twee jongerenwerkers wiens contracten niet verlengd waren, collega’s die geen recht hadden op herplaatsing binnen de oude organisatie.

Heftig

Celina Fortes en Anjana Koendan-Pandaij worden nog steeds door bewoners en netwerkpartners benaderd, ook al was de overdracht drie maanden geleden. Anjana Koendan-Pandaij woont om de hoek van haar oude werkgebied en wordt ook persoonlijk aangesproken. ‘Nee moeten verkopen is moeilijk, maar het moet natuurlijk wel. Wij moeten de nieuw partij niet in de weg lopen.’ Celina Fortes: ‘We willen een zachte landing mogelijk maken voor de bewoners en vrijwilligers. Het duurt lang voor je hun vertrouwen hebt gewonnen. Dat vertrouwen wilden we ook nu zo goed mogelijk waarmaken en zeker stellen.’

Voor de bewoners zijn in de Huizen van de Wijk bijeenkomsten georganiseerd om afscheid te nemen van oude bekenden en kennis te maken met de nieuwe medewerkers. Anjana Koendan-Padaij: ‘Bewoners hadden wel een brief gekregen, maar lang niet iedereen begreep wat daarin stond. Er kwamen veel emoties los. Ook bij ons. Je realiseert je welke band je met bewoners hebt opgebouwd tijdens al die jaren en dat je dat nu achter moet laten. Maar daar kun je niet echt bij stilstaan. Je doet je ding. Regelt alles. Bekommert je om de bewoners. Die zijn toch een beetje in paniek. De wildste verhalen doen de ronde. Je zet alles op alles om de rust een beetje terug te krijgen en een zo realistisch mogelijk beeld te scheppen van hoe het er in de toekomst aan toe zal gaan. Dat het om hen gaat en dat zij het beste krijgen, ook straks bij de nieuwe welzijnsorganisatie. Maar lang niet alle vragen konden worden beantwoord. Ook niet door de nieuwe welzijnspartij. Die moet haar weg nog vinden. Het was heftig.’

Zuur

Anjana Koendan-Pandaij en Celina Fortes werken nog steeds bij DOCK. Anjana Koendan-Pandaij opnieuw als participatiemakelaar in Kralingen Crooswijk. Celina Fortes wacht nog op een herplaatsingsplek. ‘Mijn functie was geen standaardfunctie die elders beschikbaar is. DOCK zit midden in een reorganisatie. Er wordt nu een middenveld georganiseerd waar misschien plaats voor mij is. Het is allemaal heel onzeker. Het is zuur als je tien jaar zo hard hebt gewerkt, je functioneren nooit in twijfel is getrokken en het risico bestaat dat je je baan kwijtraakt.’

Op eigen initiatief buigt ze zich nu over processen voor projecten, traint collega’s bij DOCK en organiseert het nieuwe lesprogramma voor het komende jaar. En er zijn meer collega’s die tussen wal en schip vallen, die geen werk kunnen krijgen die bij hun ervaring past. ‘De uitstroom is groot. Veel collega’s zijn overgestapt naar het onderwijs. De ervaring die we samen hebben opgebouwd, gaat verloren. We hadden een pareltje in handen. Ons Team Jeugd was divers in de breedste zin van het woord. Met leeftijden tussen de twintig en achtenvijftig, mannen, vrouwen en alles daar tussenin en, inclusief de onderaannemers, zeventien etnische achtergronden. We waren echt een afspiegeling van de wijk. Wie ook hulp nodig mocht hebben, we konden altijd op één of andere manier de beste match maken. Die innovatieve aanpak is in de kiem gesmoord. Aanbestedingen maken veel kapot.’

CELINA FORTES: ‘HET DUURT LANG VOOR JE HUN VERTROUWEN HEBT GEWONNEN’

CHARLOIS IN CIJFERS

Charlois is een wijk in Rotterdam-Zuid. Zeventig procent van de bewoners heeft een allochtone achtergrond. Een kleine 38 procent is laag opgeleid, 44 procent heeft een middelbaar opleidingsniveau en 18 procent is hoog opgeleid. Het gemiddelde jaarinkomen is met 20.700 euro het laagste van alle wijken in Rotterdam. Armoede, huisvesting en mentale gezondheid zijn belangrijke issues. Elke vrijdag werkt burgemeester Ahmed Aboutaleb vanuit Carnisse in Charlois om dicht bij de bewoners van Charlois te zijn. Welzijnswerk was 10 jaar lang in handen van DOCK. Dit jaar verloren zij de aanbesteding in Charlois aan een andere partij. DOCK is nog wel actief in andere delen van Rotterdam.

WAT DOET DE FNV?

De FNV keert zich al lange tijd tegen marktwerking. En zeker in de sector Zorg & Welzijn. Tijdens de gemeenteraadsverkiezingen in maart van dit jaar werd het een verkiezingsthema. En de FNV gaat door met de lobby richting de gemeenten. Dat is hard nodig. ‘Aanbestedingen en marktwerking in welzijn (en zorg) leidt tot kwantificering van sociaal werk terwijl dat nauwelijks in cijfers te vangen is, met alle gevolgen van dien. Ook voor de arbeidsvoorwaarden,’ zegt Katrin McGauran. Oud-werknemers van DOCK en werknemers van andere getroffen organisaties in Charlois krijgen een speciale e-learningcursus aangeboden, zodat zij zich actief in kunnen zetten tegen aanbestedingen en marktwerking.

Deel deze pagina