INTERVIEW JEUGDZORG

ZORGPROFESSIONALS AAN HET ROER

‘De politiek moet jeugdzorg faciliteren'

Tekst Karen de Jager Beeld Claudia Kamergorodski

MINIMALE ADMINISTRATIE, STURING OP INHOUD
HULPVERLENING ZO DICHT MOGELIJK BIJ HET GEZIN
BEHOUD VAN MENSEN EN EXPERTISE

Nee, de vlag gaat niet uit als premier Rutte en minister De Jonge zeggen dat marktwerking moet verdwijnen. Want dat betekent in hun ogen dat de overheid aan het roer komt. De FNV wil dat in de jeugdzorg professionals het voortouw nemen.

Voor Maaike van der Aar, bestuurder Jeugdzorg, is het klip en klaar. De plannen van minister De Jonge voor de jeugdzorg doen niets tegen ‘de markt’. Volgens die plannen gaat de wet bepalen welke overheden met welke andere overheden moeten samenwerken en samen inkopen, en welke vormen van zorg er moeten komen. De (lokale) overheid selecteert nog steeds de organisaties die die zorg mogen leveren. Gewoon keiharde marktwerking dus, geen vrije hulpverlenerskeuze voor cliënten én een risico op nog een extra bestuurslaag. Terwijl het juist simpeler moet.

Wat moet er dan gebeuren?

‘De manier waarop de jeugdzorg is georganiseerd, moet op de schop. In januari lanceerde de FNV haar visie voor verbeteringen: Drastisch versimpelen in de jeugdzorg (zie kader). Een oproep voor het schrappen van alle tijd- en geldverslindende schakels in de keten. Met de relatie tussen het gezin en de hulpverlener op nummer één. We willen af van concurrentie en toe naar vrije samenwerking en kennisdelen. Nu is kennis macht, een unique selling point (USP) voor de organisatie die zich op de zorgmarkt bevindt. Die schat aan vakkennis moet gedeeld worden. Dat weggeven kan niemand zich nu veroorloven. Terwijl jeugdzorgwerkers dat wel willen. Vrije samenwerking moet ruim baan krijgen. We willen af van gemeentebelangen en de politiek moet uit de jeugdzorg. Dit zorgt voor steeds wisselend beleid. Het is in iedere gemeente anders geregeld. Daarbij: een politieke zittingstermijn is maar vier jaar. En beleid dus ook, want geen politicus regeert over zijn graf. Terwijl de jeugdzorg snakt naar visie en richting voor een langere termijn. Dan kun je bouwen. Een grote klacht van jeugdzorgwerkers is verder dat het alleen nog maar over geld gaat. We willen dat jeugdzorg over zorg gaat. En last but not least: professionals willen betrokken worden bij de inrichting van de jeugdzorg.’

Wat is de rol van de overheid?

‘De politiek moet jeugdzorg faciliteren, maar niet invullen waar, wanneer en hoe die zorg wordt geboden,’ zegt Maaike van der Aar. ‘Ook de lokale overheid niet. Als overheden keuzes maken, zullen dat per definitie ook politiek gestuurde keuzes zijn. Dat zijn keuzes voor de korte termijn, en altijd genomen met een oog op de politieke stroming. Goede jeugdzorg mag niet afhankelijk zijn van een politieke stroming, maar is een basisvoorwaarde voor een welvarend en sociaal Nederland. Daarvoor zijn juist keuzes op lange termijn noodzakelijk.’

Hoe zou die rol eruit zien?

‘Geef gemeenten de ruimte om op basis van de hulpvraag voor hun burgers te zorgen zonder tegelijkertijd budgetgestuurde keuzes te moeten maken. Laat de betalingen rechtstreeks door het Rijk doen. Haal die politieke overwegingen weg uit de jeugdzorg. Vervang die door bedrijfsvoering binnen een stichting. Daarmee schrappen we alle inkoopprocessen, veel administratie, politieke stromingen en korte-termijn-denken. Geef alle hulpverleners hun plek en haal de organisatiebelangen weg door geen zorgorganisaties meer te selecteren. Iedere hulpverlener met zijn/haar expertise en persoonlijkheid is nodig. De hulpvraag van het gezin bepaalt, samen met de expertise van jeugdzorgwerkers en reguliere bedrijfsvoering, welke hulpvorm en welke persoon ingezet wordt voor hoe lang. De hulpverlening werkt dicht bij het gezin in vrije samenwerking met andere expertise, waarbij zonder concurrentie van elkaar geleerd wordt. In een platte werkorganisatie.’

Wat is het resultaat?

'Zo zijn de juiste mensen op de juiste plek aan het werk. De afrekening vindt plaats op basis van professionaliteit en bedrijfsvoering. Jeugdzorg en professionals krijgen zo de ruimte en waardering die ze verdienen.’

'GOEDE JEUGDZORG MAG NIET AFHANKELIJK ZIJN VAN EEN POLITIEKE STROMING'

DRASTISCH VERSIMPELEN IN DE JEUGDZORG

Pijlers:

Ruimte voor professionaliteit en voor professional + ondersteuning

De relatie tussen gezin en hulpverlener staat centraal; jJeugdzorgwerkers werken onafhankelijk van hun geldschieter

Geld voor zorg moet naar zorg; het Rijk betaalt de jeugdzorg rechtstreeks

Faire tarieven; geen winsten noch onder de kostprijs

De gemeente draagt zorg voor de toegang naar zorg

Rechtsgelijkheid en keuzevrijheid voor gezinnen

Vergaand ontschotten van organisaties en verschillende expertise

Gericht op samenwerken en kennisdelen

Platte werkorganisatie

Hulpverlening zo dicht mogelijk bij het gezin en ‘doen wat nodig is'

Behoud van mensen en expertise

Minimale administratie, sturing op inhoud

Eén arbeidsvoorwaardenpakket ‘Jeugd’

Deel deze pagina