SUSAN MEIJERS, KRAAMVERZORGSTER

'ONZE BESCHIKBAARHEID IS BUITEN PROPORTIE'

Tekst Karen de Jager Beeld Eric Smeets

‘WE KUNNEN EEN ZETJE IN DE GOEDE RICHTING GEVEN NET VOOR HET UIT DE HAND LOOPT’

Een halvering van het aantal keizersneden, veertig procent minder pijnbestrijding. Dat was de winst van het eerder inschakelen van kraamzorg bij thuisbevallingen, poliklinische bevallingen en medische bevallingen. Onder de streep waren de onderzochte geboortes gemiddeld ook nog eens goedkoper.

Dat alles bleek uit onderzoek, uitgevoerd door het Maastricht Universitair Medisch Centrum in 2021. In het buitenland was een vergelijkbaar effect al eerder gemeten. De onderzoekers van het Maastricht UMC keken naar duizend bevallingen. Verder onderzoek is nodig om zeker te weten of dit voor alle bevallingen eenzelfde uitkomst heeft. ­

‘De kraamzorg is de laatste jaren steeds verder geprofessionaliseerd', zegt Susan Meijers. Ze werkt al vijfentwintig jaar in de kraamzorg. ‘Het is jammer dat de vergoeding en waardering voor ons beroep daarmee niet in de pas lopen. Naast de eerdergenoemde ‘winst’, voorkomen we ook risicozorg. Als je acht dagen achter de voordeur komt, zie je veel. Vroeger mochten we daar niets mee, nu wordt van ons verwacht dat we zaken bespreekbaar maken. Gereedschap in een vervuilde keuken, terwijl naast de nieuwe baby, ook een jongetje van drie jaar in huis rondloopt. Te weinig eten in de ijskast. Ouders die in huis roken. Soms criminele activiteiten. Aan ons de taak om ervoor te zorgen dat de kinderen en de moeder veilig zijn en goed verzorgd worden. Ouders zijn zich soms niet bewust van de gevaren. Regelmatig kunnen we net een zetje in de goede richting geven voordat de boel uit de hand loopt.'

Mondiger

Je zou zeggen dat werkgevers hun werknemers koesteren. Eén jaar na dato zijn de onderhandelingen voor de nieuwe cao gestart die eigenlijk januari 2021 had moeten ingaan. De werkgevers hadden in 2021 geen geld voor een nieuwe cao. Sinds vorig jaar werken kraamverzorgenden eigenlijk zonder cao. Maar de kraam­ver­zorgenden lieten het er niet bij zitten. Totaal telt Nederland zo’n acht- tot negenduizend werknemers in de kraamzorg, inclusief zzp’ers. Sinds de Facebookgroep FNV Kraamzorg in de lucht is, eisen ze steeds meer hun recht op. De Facebookpagina is al vóór 2017 opgericht, eerst als communicatiemiddel voor de leden van de Branche Advies Raad (BAR) en later voor alle werknemers in de kraamzorg. Met een oproep in de Facebook­groep zijn 4.000 medewerkers gemobiliseerd om een petitie te ondertekenen en een nieuwe cao te eisen. De petitie werd 9 december 2021 aan de werkgever overhandigd.

‘ALS JE ACHT DAGEN ACHTER DE VOORDEUR KOMT, ZIE JE VEEL'

FACEBOOKPOST VAN EEN COLLEGA

Ik heb een contract van 24 uur en werk niet op rooster. In onze organisatie wil men dat je het liefst 45-49 uur in een gezin draait (één kraamverzorgster). Nu weet ik dus nooit precies wanneer ik vrij ben. Wil ik een weekend weg of naar een evenement, dan moet ik altijd vrij vragen en kost het een vrije dag of weekend. Ik mag niet zelf mijn inzet doorgeven, dit vergt best veel werk en privé. Hoe is dit bij anderen geregeld?

EÉN VAN DE 59 REACTIES

Wij hebben inmiddels ook een kort rooster van ongeveer vijf dagen. Ideaal en helemaal van deze tijd. In het ziekenhuis heeft men ook meer dan één verpleegkundige aan het bed. Daardoor kunnen we ook oma-oppasdagen inroosteren en kost het je niet eens zoveel vrije dagen.

‘ALS IK WACHT HAD, HADDEN MIJN (SCH0ON)OUDERS OOK WACHT’

Susan Meijers beheert de Facebookpagina samen met Astrid van der Zouw. ‘Kraamverzorgende zijn, is een individualistisch beroep. Je hebt weinig gelegenheid ervaringen uit te wisselen of vragen te stellen. Dat kan in onze Facebookgroep en dat dóen onze leden ook. Via Messenger stellen ze vragen die de ene keer als anonieme vraag openbaar op de pagina wordt geplaatst en een andere keer persoonlijk wordt beantwoord. De cao is lastig als je niet goed de weg weet. Op deze manier kunnen we per onderwerp uitleggen wat de rechten en plichten zijn. We doen ook tussentijds verslag van de onderhandelingen.’

Onzekerheid

Flexibiliteit is noodzakelijk, geboortes zijn niet in te roosteren. Maar dat je driehonderd uur beschikbaar bent in één maand en honderd uur krijgt uitbetaald, is buiten proportie. ‘Van de acht uur wacht worden maar 57 minuten oftewel 11,44 euro bruto vergoed. Als je bijvoorbeeld korte zorg biedt, alleen de ochtend, heb je zelfs die acht dagen die je deels werkt, geen zicht op hoe de rest van de werkdag eruitziet. Je hebt wacht nadat je bij je cliënt klaar bent. In een wachtdienst, als mijn telefoon gaat, moet ik me omkleden en direct vertrekken. Mijn kinderen zijn nu groot – 17 en 19 jaar – maar toen ze klein waren en er nog geen flexibele kinderopvang bestond, moesten mijn ouders of schoonouders steevast inspringen. Ze woonden in de buurt. Als ik wacht had, hadden zij ook wacht. Maar niet iedereen heeft die mogelijkheid.

‘KRAAMVERZORGENDE ZIJN IS EEN INDIVIDUALISTISCH BEROEP’

VAN ASTRID VAN DER ZOUW, BEHEERDER

Wist je dat? Het 2e kwartaal is van start, bespreek jij je plus/min-uren met je leidinggevende? Denk eraan dat het niet altijd gunstig is om je plusuren te laten uitbetalen, denk aan de belastingen (percentage bijzonder tarief/zorgtoeslag/kinderopvangtoeslag etc.)

Ook nu is de onzekerheid over het werkrooster een grote belemmering voor een werknemer in de kraamzorg die kinderen heeft of die kinderen zou willen. Tijdens een wachtdienst kun je elk moment gebeld worden. Als mijn telefoon gaat, reageren mijn kinderen automatisch met: “Moet je werken?” Dat dat normaal is, is eigenlijk absurd. Op de cao-tafel ligt de eis om een maximum te stellen aan het aantal wachtdagen. Dat wil 83 procent van onze ondervraagde leden. Maar we willen meer, denk aan de mogelijkheid voor iedereen om op rooster te mogen werken, een betere wachtdienstvergoeding, loonsverhoging, alle scholingstijd vergoed, reiskostenvergoeding omhoog. Wij moeten momenteel bijbetalen om te mogen werken.

Onzekerheid over werkdagen, slechte vergoeding van de wachtdiensten, nieuwe financieringsplannen voor geboortezorg van minister Kuiper, personeelstekorten. Voorlopig hebben kraamverzorgers hun handen nog vol. Maar de Facebookgroep FNV Kraamzorg doet waarvoor die bedoeld is. Als je wilt, kun je daar je informatie halen en delen.

EEN CITAAT UIT EEN VERHAAL VAN DE ANONIEME SCHRIJVER

Om 1.30 uur was ik klaar, ik had 10,5 uren gewerkt. Om 3.00 uur lag ik pas in bed, want nadat we klaar zijn hebben we nog onze reistijd, even afschakelen en de administratie doen. Ik had afgesproken om 9.30 uur weer in het gezin aanwezig te zijn. Het gezin was erg blij met mij. Dat vertelden ze bijna aan iedereen die op bezoek kwam. Geregeld kreeg ik dan de vraag: “Je bent bij de bevalling geweest, in de nacht naar huis en in de ochtend weer hier? Hoe combineer je dat met je gezin?” Als ik dan uitleg hoe onze diensten, werkweken en werkwijze eruitzien, dat ik mijn kinderen naar een gastouder moet brengen tijdens mijn wachtdienst, waarvoor ik 11,44 euro betaald krijg per 8 uren. Dan zie je de mensen eerst verschrikt kijken. Daarna krijg ik wel eens te horen: slavenarbeid! En als laatste de waardering voor mij, hoe ik dat dan allemaal voor elkaar krijg, zo'n werkweek in combinatie met mijn privéleven, terwijl ze niet merken dat ik moe ben. Ik ben altijd vol energie, vrolijk en heb een luisterend oor. Toch is de energie thuis wel vaak op, maar dat zal een cliënt nooit merken!

Deel deze pagina