IN BEELD

Marieke Vostermans-Breuer

‘OPEENS STA JE OP DE HOGE DUIKPLANK EN JE SPRINGT’

Tekst Karen de Jager Beeld Silvia van Uden

‘Garanties krijg je natuurlijk niet, maar ik heb me nooit onveilig gevoeld.’

Marieke Vostermans-Breuer keerde twee maanden terug naar haar oude stek op de ic van VieCuri in Venlo. Zij is een van die duizenden zorgprofessionals die alles opzijzette om de corona-pandemie het hoofd te bieden. Ze liet haar collega’s bij neonatologie en haar gezin achter om de crisis op de ic het hoofd te bieden. Hoe kijkt ze terug op haar ervaringen en zou ze eventueel definitief terug willen keren naar de ic?

Er heerst in normale tijden al een structureel tekort aan personeel en nu wil minister Hugo de Jonge het aantal ic-bedden structureel verhogen naar 1.700. Daarvoor zou het aantal ic-verpleegkundigen nog een keer met meer dan de helft moeten toenemen. We zijn inderdaad nog lang niet van corona af zolang er geen vaccin is, maar voor Marieke zit haar ic-klus er straks op.

WENNEN

Net als iedereen die het nieuws een beetje volgt, zag Marieke wat eraan kwam. ‘Voor ik zelf actie kon ondernemen, belde mijn unithoofd om te vragen of ik kon inspringen. Nog een uur later belde personeelszaken en de volgende dag draaide ik al een vroege dienst op de ic. En dan sta je opeens op die hoge duikplank waar je niet vanaf durft, maar toch vanaf springt.’ Ze was er vier jaar uit. ‘Ik heb altijd gezegd dat, als ik terug zou gaan naar de ic, dat ik dan de draad zo zou oppakken.’ Ze liep warm on the job. Eén dag stond ze boventallig. Maar de tweede dag draaide ze gewoon mee. ‘Zoiets als dialyseren, daarvoor moest ik even hulp vragen. Maar vragen hoort bij acute zorg, als je ergens over twijfelt. Beademen was weer geen enkel probleem. Bij neonatologie werken we met dezelfde apparatuur. Verder geef ik les aan de Academie van het St Antonius Ziekenhuis. Ik blijf dus van alles op de hoogte. Ik moest even slikken toen ik de ontlasting zag van een volwassen patiënt, dat was wel wat anders dan van een baby.’

BLOOTGESTELD

‘In een normale situatie ben je verantwoordelijk voor één ic-patiënt, je levert alle zorg met een helpende hand van je collega. Nu was het zo druk dat ik regelmatig drie ic-patiënten onder mijn hoede had, ondersteund door een maatje. Dat kon een anesthesieverpleegkundige zijn, soms een recovery-verpleegkundige en soms een ok-assistent, die net als ik insprong. Daarmee hielden wij 32 ic-bedden, 32 beademde bedden, draaiende. Ik weet hoe een ic-patiënt eruitziet. Ik kan me iets voorstellen bij een toestroom van zulke aantallen patiënten. Dat geldt niet voor alle invallers. VieCuri heeft in het begin en tijdens de coronacrisis voortdurend gekeken welke mensen konden bijspringen op andere plekken. De meest geschikte personen zijn geselecteerd en bijgeschoold. Ondanks die voorbereiding is de dagelijkse werkelijkheid heftig.’

PARANOIA

Ze aarzelde even toen ze werd gevraagd voor de ic. ‘Onze jongste heeft niet zulke goede longen, maar de situatie is onder controle. Ik merkte al snel dat we op de ic voldoende beschermd werden. Garanties krijg je natuurlijk niet, maar ik heb me nooit onveilig gevoeld.’ Het was wennen voor het gezin. ‘Je wordt wel een beetje paranoia. Als ik thuiskwam van de ic en de kinderen waren nog wakker, golden er strikte regels. Ze mochten me niet aanraken. Ik liep direct door naar de douche, deed mijn kleren in de was en pas als ik schoongewassen in andere kleding terugkwam, mochten ze weer in de buurt komen. De meiden begrepen dat goed, maar de jongste van anderhalf kon ik niet uitleggen waarom zijn moeder hem niet knuffelt als ze thuiskomt. De twaalf-uurs diensten waren ook lastig. Soms waren ze net op als ik de deur uitging. Meestal lagen ze alweer in bed als ik thuiskwam. Als ik twee dagdiensten achter elkaar draaide, zagen ze me twee hele dagen niet. Ze krijgen ook veel van de coronaspanning mee. Volwassenen vinden het eng, maar ook voor kinderen is alles anders.’ Ze is trots op haar kinderen. ‘Ze hebben het super gedaan, maar soms was het huis echt te klein, terwijl we veel ruimte hebben. Zelfs al had je een kasteel dan was het huis te klein. Omdat ze zich moesten uitleven, omdat ze verbaal hun emoties lastiger kwijt kunnen. Je zag aan hun gedrag dat ze het niet fijn vonden en huilden als je wegging.’ Blijven op de ic is voor Marieke niet aan de orde. ‘Ik ben geen dag zonder plezier naar mijn werk gegaan. Maar ik realiseerde me opnieuw dat ik de overstap naar die andere patiëntengroep niet voor niets heb gedaan. Het is mooi om te werken op een plaats waar het leven begint, zelfs al kunnen kinderen ernstig ziek zijn of een lastig begin hebben. Ik was toe aan verandering.’

In Nederland werken in totaal 164.400 verzorgenden, 203.400 verpleegkundigen (inclusief gespecialiseerde verpleegkundigen) en 4.815 verpleegkundig specialisten (inclusief physician assistants). Vóór de covid-pandemie telde de zorg 37.000 openstaande vacatures, waarbij 70% van de werkgevers aangaf dat zij te maken hebben met moeilijk invulbare vacatures.

De verwachting was dat het personeelstekort de komende vijf jaar verder zou oplopen door de toenemende zorgvraag, de vergrijzing en het toenemende aantal verpleegkundigen dat met pensioen gaat. Het is nog onbekend welke invloed de covid-pandemie heeft op de personeelstekorten (bron: brief aan het ministerie van prof. dr. Bianca Buurman, adviseur verpleegkunde VWS).

DE FOTO'S OP DE IC ZIJN GEMAAKT DOOR EEN COLLEGA VAN MARIEKE