REPORTAGE

Rozen, petitie en een ultimatum

KEUZES BESTUUR AMERPOORT JAGEN WERKNEMERS WEG

Tekst Karen de Jager
Beeld Martin de Bouter

‘Als ik het voor het geld deed, werd ik wel klassenassistent, die verdient meer’

De lage zon schijnt door de bomen van Nieuwenoord en zet het woonpark van Amerpoort, een thuis voor mensen met een verstandelijke beperking, in een zacht licht. Tegen die achtergrond verzamelen een kleine honderd actievoerders, werknemers en familieleden van cliënten. Voor de derde keer protesteren ze tegen het invoeren van 7-uursdiensten en het inkrimpen van de basiszorg voor de cliënten.

De laatste bezuinigingsactie bij Amerpoort schoot werknemers in het verkeerde keelgat. Nog meer uren weg uit de basiszorg voor cliënten. En dat terwijl de organisatie nog steeds winst maakt. Hoezo werken aan een goed leven voor mensen met een verstandelijke beperking? Want dat zegt Amerpoort op zijn website te willen bewerkstelligen. Dat er op geld gelet moet worden, staat als een paal boven water. Ook voor de werknemers van Amerpoort. Maar niet zo. En waarom legt de organisatie haar oor niet te luisteren bij de professionals op de werkvloer? De werknemers willen gehoord worden en geen top down-beslissingen opgedrongen krijgen.

Voorop gaat de brassband #TeamExplosion. De swingende beat vult het vriendelijk ogende dorp. Bewoners dansen mee, voor de deur en op de balkons. De stoet begeeft zich naar het hoofdkantoor waar ze worden opgewacht door bestuurder Paul Willems. Hij krijgt de petitie en een ultimatum overhandigd. Nog vóór 13 maart verwachten werknemers en de FNV een reactie. Willems neemt de petitie in ontvangst, maar is van het ultimatum niet gediend. Hij wil wel in dialoog. ‘Maar,’ waarschuwt hij, ‘dialoog is niet hetzelfde als krijgen waar je om vraagt.’

KOPSTOOT

Marijke Teunissen-Vermeulen is één van de actievoerders. Ze heeft net een 7-uursdienst achter de rug. Ze ziet er vermoeid uit, met wallen onder haar ogen. ‘Ik heb slecht geslapen, het was een zware dag.’ Ze laat haar handen zien die flink opgezet zijn. ‘Een akkefietje met een van de cliënten. Een meisje van veertien, met de geestelijke vermogens van een kind van 20 maanden en emotioneel het niveau van een halfjarige. Sterk, en een kop groter dan ik. Zij heeft geen grip op wat haar overkomt. Als het teveel wordt, kan ze gaan bijten, slaan of een kopstoot uitdelen. Ik ken haar goed en vaak kan ik zo’n bui zien aankomen, nu overviel ze me toch en greep ze me. Ach, ik ben ook wel eens met een zware hersenschudding thuisgekomen. Vlak voor ik wegging, omhelsde ze me en gaf me een zoen. Dan denk ik: wat ben je toch een moppie.’ Wat vindt ze van de reactie van Paul Willems? ‘Ik had wel zoiets verwacht, ik ken dit verhaal. Hij is ook bij ons op de groep langs geweest en vertelde hetzelfde. Ik denk dan alleen maar: zoek samen met ons naar een structurele oplossing. Want het gaat zo niet goed.’ Ze doet dit werk voor haar cliënten, haar moppies. ‘Als ik voor het geld werkte, werd ik wel klassenassistent op een basisschool. Die verdient meer dan ik, met mijn hbo-functie coördinerend begeleider dagbesteding.

GEBROKEN ZORGHART

In de twintig jaar dat ze bij Amerpoort werkt, heeft ze veel zien veranderen. Steeds werd er verder beknibbeld op de basiszorg. Uiteindelijk kwam in december die ene mail met de laatste bezuiniging. Toen dacht ik: ‘Nee! Hier ga ik niet mee akkoord. Ik was woedend en besloot actie te ondernemen.’ En ze was niet de enige. Begin december voerden meer dan honderd collega’s actie. Bestuurder Paul Willems kreeg een gebroken zorghart overhandigd. Hij had tot maandag 9 december de tijd om te reageren. Die reactie kwam niet. Daarom volgde op Valentijnsdag een volgende actie: bij de poort kreeg iedereen een rode roos aangeboden. Ondertussen gaat de directie wel bij alle groepen langs om toe te lichten waarom er moet worden bezuinigd. Marijke Teunissen: ‘Inmiddels noemen ze dat zelf ook zo. En het plan ligt bij de ondernemingsraad. Ik ervaar het niet als actief luisteren naar wat wij te zeggen hebben, maar meer als een poging de boel te sussen. Maar dit mág niet overwaaien. Groep na groep verliest uren uit de basiszorg. Uren die de cliënten zo hard nodig hebben. Daar zit inderdaad tijd in voor administratie, voorbereiding en overdracht, maar die tijd heb je ook hard nodig. Nu draaien mijn collega’s een opstartdienst in een woning en gaan dan direct door naar de dagbesteding. Vanaf negen tot kwart over vier werken ze door zonder pauze. Als je een boterham eet, zit er altijd een cliënt naast je en heb je regelmatig je laptop op schoot. Dat wordt als normaal gezien en is ook ontzettend efficiënt, maar het verzuim loopt er ook door op. Er is geen enkele reservetijd om een beetje bij te komen. Onze cliënten zullen nooit geld opleveren. Maar er moet wel goed voor ze gezorgd worden.’

AVERECHTS


Gert-Jan Kolbrink, begeleider dagbesteding bij Amerpoort, vindt het allerschrijnendste dat zo’n bezuiniging wordt doorgevoerd terwijl de organisatie in de groene cijfers zit. ‘De organisatie zegt trots te zijn op de medewerkers en wil heel graag dat we blijven. Maar het terugbrengen van een 8-uursdienst naar een 7-uursdienst werkt ontwrichtend. Voor de cliënten en voor ons. Wij werken met kwetsbare jongeren met moeilijk verstaanbaar gedrag. Pittige jongens en meiden die vanuit hun frustratie dagelijks agressief kunnen reageren, fysiek of verbaal. Als ik ’s morgens een opstartdienst draai van zeven tot negen en dan wordt opgevolgd door een collega, geeft dat extra onrust. Ik kan me het verspreiden van 32 uur over meer dan vier dagen financieel niet veroorloven, met twee kleine kinderen die dan extra naar de kinderopvang moeten. Nog los van de onrust die dat brengt in de balans tussen werk en privé.’ Hij begrijpt dat Amerpoort af wil van uitzendkrachten en zzp-ers. Die kosten natuurlijk veel extra geld. Maar de oplossing die bedacht is, werkt averechts. ‘Diensten terugbrengen van acht naar zeven uur, hetzelfde werk doen in 12,5 procent minder tijd. Dus in plaats van al je uren besteden aan dagbesteding, een dienst draaien in een woning op wat eerst nog je vrije dag was. Collega’s feitelijk dwingen te ‘kiezen’ voor minder uren werk, omdat ze met een fulltime contract (32 uur) niet 4,5 dag willen werken. En dat terwijl het uurloon in de gehandicaptenzorg al zo laag is. Werknemers aanstellen voor werken op een woning, maar dan inzetten op de dagbesteding, terwijl daar hun expertise niet ligt. Amerpoort zou juist in zijn werknemers moeten investeren.’

‘Ik kan me het verspreiden van 32 uur over meer dan vier dagen financieel niet veroorloven’

Deel deze pagina